Dane kontaktowe
Gmina Torzym, położona w sercu województwa lubuskiego, jest prawdziwym klejnotem, łączącym w sobie piękno natury z bogatą historią. To gmina miejsko-wiejska, gdzie harmonia krajobrazu i dynamiczny rozwój tworzą idealne miejsce do życia. Torzym, jako centralny punkt gminy, zaprasza do odkrywania swoich uroków i tajemnic. Gmina Torzym to przede wszystkim malownicze krajobrazy. Lasy, jeziora i pola tworzą unikatowy ekosystem, który zachwyca o każdej porze roku. Wędrując po licznych szlakach, można podziwiać piękno przyrody i cieszyć się świeżym powietrzem. Jeziora, których w gminie nie brakuje, są idealnym miejscem dla wędkarzy i miłośników sportów wodnych. Czysta woda i spokojne otoczenie sprzyjają relaksowi i wypoczynkowi. Lasy, gęste i pełne życia, zapraszają na spacery i grzybobranie. W ich cieniu można znaleźć ukojenie i odpocząć od zgiełku miasta.
Gmina Torzym to również bogata historia. Kościoły, pałace i dworki, rozsiane po całej gminie, świadczą o bogatej przeszłości tych ziem. Niektóre z nich zostały odrestaurowane i dziś służą jako hotele lub muzea, gdzie można podziwiać dawne wnętrza i poznać historię tych miejsc.
Obecnie władze gminy dbają o rozwój infrastruktury, inwestują w edukację i kulturę. Powstają nowe drogi, place zabaw, w planach są ścieżki rowerowe i edukacyjne, które mają służyć mieszkańcom i turystom.
Gmina Torzym to miejsce, gdzie tradycja spotyka się z nowoczesnością, a natura z historią. To idealne miejsce dla osób, które cenią sobie spokój, piękno przyrody. Gmina Torzym to miejsce, które warto odwiedzić i poznać bliżej. To miejsce, do którego chce się wracać.
Idealne miejsce na odpoczynek i relaks, z dala od zgiełku miasta. W gminie można znaleźć wiele urokliwych zakątków, gdzie można odpocząć i cieszyć się pięknem otaczającej przyrody. Gmina Torzym to perła Ziemi Lubuskiej, która wciąż czeka na odkrycie.
RYS HISTORYCZNY
Gmina Torzym zajmuje południowo-wschodnią część historycznej Ziemi Torzymskiej. Terminem tym przyjęło się w literaturze historycznej określać prawobrzeżną część Ziemi Lubuskiej od Kostrzyna po Cybinkę, a ściślej ujmując – obszar obecnych powiatów słubickiego i sulęcińskiego.
Wiedza o pierwotnym osadnictwie w tym regionie jest jeszcze niepełna, ale materiały Archeologicznego Zdjęcia Polski wykazują ślady obecności człowieka w okresach poprzedzających wczesne średniowiecze.
W V-VI w. n.e. obszar po obu stronach Odry został zasiedlony przez słowiańskie plemię Lubuszan. Obok stołecznego grodu w Lubuszu istniało wówczas wiele mniejszych grodów opolnych. Na terenie gminy takie punkty istniały w obecnych: Boczowie, Garbiczu, Gądkowie Wielkim i w Tarnawie Rzepińskiej. Na ślady osadnictwa otwartego z tego czasu natrafiono natomiast w obecnych: Bielicach, Bobrówku i w Korytach.
W IX w. n.e. terytorium Lubuszan znalazło się w granicach wczesnopiastowskiego państwa polskiego. Dzieje dawnej Ziemi Lubuskiej odnieść należy do początków naszego państwa. Zachowane tu – choć jest ich bardzo niewiele – źródła odsłaniają i przybliżają miłośnikom historii początki pierwszego państwa polskiego, panowanie Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Objęcie Ziemi Lubuskiej przez Mieszka I miało nader duże znaczenie dla dalszych losów polskiej państwowości.
Początkowo dzisiejszy Torzym był prawdopodobnie grodem książęcym, a zawdzięcza swoje powstanie grodowi piastowskiemu położonemu w miejscu, w którym później – w XIII w. – zbudowano – dziś już nieistniejący – zamek.
Po podziale polski przez Bolesława Krzywoustego Ziemia Lubuska znalazła się w dzielnicy Śląskiej. O jej utrzymanie walczył z Niemcami Henryk Brodaty (1202-1238). Wysiłki księcia nie ograniczyły się do zmagań orężnych. Wiele starań włożył w lepsze zagospodarowanie tej części swego dziedzictwa, reformując miasta i osady miejskie. Owoce starań Henryka Brodatego zniweczył jego wnuk Bolesław Rogatka, który za pomoc w walkach prowadzonych z braćmi, oddał (w 1249-1250) Ziemię Lubuską arcybiskupowi magdeburskiemu i margrabiom brandenburskim, a południową część prawobrzeżnej krainy arcybiskupstwu.
W tym właśnie okresie przy ważniejszych traktach lokalnych, funkcjonujących od XIII-XIV w., łączących Krosno Odrzańskie z Sulęcinem i Świebodzin z Frankfurtem nad Odrą arcybiskup Konrad von Sternberg (1266-1276) założył gród dla obrony nowo otrzymanych posiadłości. Tak historiografia wyjaśnia genezę niemieckiej nazwy Torzymia (Sternberg), a od niej całej prawobrzeżnej części Ziemi Lubuskiej. („Sternberg” znaczy „gwiezdna góra”. Herb miasta został opracowany przez nawiązanie do tej niemieckiej nazwy – jest to tzw. herb mówiący).
Gród dał początek targowi, później zaś miastu. Torzym był zawsze miasteczkiem otwartym, nieposiadającym żadnych obwarowań. Plan najstarszego miasta niestety nie zachował się, chociaż czytelne zachowało się centrum zamknięte kwadratowym rynkiem. Ścisłe centrum miasta znajdowało się wśród wokół placu targowego. Całe miasto miało formę rozproszonej, nieregularnej osady, która ciągnęła się wzdłuż ulic. Domy drewniane łącznie z drewnianym kościołem skupiały się wokół rynku. Fakt ten tłumaczy niewielką liczbę zabytków, gdyż w ciągu swych dziejów Torzym ulegał kilkakrotnym pożarom. W roku 1589 spłonął prawie całkowicie, a w latach 1725 i 1824 w większej części.
Po I wojnie światowej powstało tu sanatorium przeciwgruźlicze, ponieważ klimat Torzymia posiadał wybitne właściwości lecznicze. Miasteczko przeżyło w swych dziejach niejeden wstrząs, który był rezultatem przemarszu różnych oddziałów zbrojnych w wielu wojnach przewalających się przez te ziemie. Z czasów II wojny światowej Torzym wyszedł zburzony i spalony w 50 procentach, a niektóre źródła wspominają nawet o 75 procentach zniszczenia miasta (co zdecydowało, że w kolejnych latach stracił prawa miejskie, odzyskane dopiero 2 lutego 1994 r.) spłonął np. ratusz, ale domy otaczające rynek uchroniły się od pożaru.
ZABYTKI
Zabytkiem najcenniejszym jest sam układ przestrzenny Torzymia, czyli jego mało zmienione od XIII w. rozplanowanie oraz zwarta, uszeregowana zabudowa skalą i prostymi formami zbliżona do pierwotnej. Te wartości, w połączeniu z bliskimi pierwotnej naturze walorami przyrodniczymi, czynią z Torzymia interesujący punkt dla turystów.
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:
- kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, z początku XIX wieku, 1831 roku
- dom, pl. Kościuszki 4, z początku XIX wieku
inne zabytki:
- cmentarz żydowski – niestety mocno zapomniany, dziś zachowały się jedynie już jedynie ślady dawnych grobowców,
- kamieniczki z końca XIX i początku XX wieku.
REZERWATY PRZYRODY
Największym atutem gminy Torzym jest niewątpliwie przyroda i przepiękne krajobrazy – jeziora, wzgórza, lasy.
Na terenie gminy znajdują się rezerwaty przyrody, które warto odwiedzić podziwiając ich naturalne piękno.
DOLINA PLISZKI.
Ostoja obejmuje małą dolinę rzeczną, biegnącą przez rozległe pola sandrowe. Sandr Pliszki oddzielony jest wysokimi krawędziami od wyższych poziomów sandrowych i wzgórz moreny czołowej. Rzeka zachowała naturalny charakter i jest otoczona przez duży kompleks leśny, głównie borów sosnowych. Wzdłuż rzeki występują płaty nadrzecznych zbiorowisk leśnych oraz torfowiska i trzęsawiska. Charakterystyczna jest strefowość mokradeł, związana z reżimem hydrologicznym rzeki oraz oddziaływaniem wód podziemnych i źródliskowych w sąsiedztwie zboczy doliny. Ostoja obejmuje małą dolinę rzeczną na rozległych polach sandrowych. Możliwość spływu kajakiem: długość szlaku kajakowego ok. 80 km Pliszka jest znaną i cenioną rzeką wśród wielu osób z Polski uprawiających turystykę kajakową, pływa tu również spora grupa turystów z Niemiec. Rzeka przepływa przez północny skraj puszczy Rzepińskiej która jest terenem atrakcyjnym dla turystyki pieszej i rowerowej. Można tu zwiedzić także wiele zabytków jak i doskonale odpocząć w pobliżu znajduje się jezioro, doskonałe także dla wędkarzy miejsce.
RYNNA JEZIOR TORZYMSKICH
Obszar położony jest w rynnie polodowcowej o długości około 10 km. Rynna ta wypełniona jest ciągiem jezior, torfowisk i lasów, co stanowi, że jest to obszar ciekawy nie tylko pod kątem przyrodniczym, ale też pod kątem krajobrazowym. W granicach obszaru dominuje siedlisko – twardowodne zbiorniki z podwodnymi łąkami ramienicowymi zajmujące łącznie 105 ha. Oprócz jezior ramienicowych znajdują się tutaj naturalne jeziora eutroficzne, łęgi i grądy, kwaśne buczyny, kwaśne dąbrowy bory bagienne oraz torfowiska przejściowe. Występujące w rejonie jeziora Ciemnego torfowisko przejściowe należy do jednych z cenniejszych w woj. lubuskim. Jezioro Jasne oraz Ciemne charakteryzują się występowaniem m.in. szuwarów kłociowych. Odsłonięte brzegi jeziora Dzikiego zasiedlane są przez rzadkiego torfowca Sphagnym inundatum. W jeziorze Jasnym stwierdzono występowanie rzadkiego w woj. lubuskim gatunku – jezierzy morskiej (Najas marina), a pod względem różnorodności gatunków i zespołów ramienic jezioro to należy do najcenniejszych w woj. lubuskim.