Winnica Vineas Montis – Pasja, natura, harmonia

Dane kontaktowe

Pierwsze prace przygotowawcze do nasadzenia winnicy rozpoczęły się w 2016 roku, kiedy to rozpoczęliśmy karczowanie zarośli na skarpach. Do 2018 roku wybraliśmy listę szczepów przeznaczonych do nasadzeń. Zdecydowaliśmy się tylko na odmiany tylko vitis vinifery, które miały historyczny związek z naszym regionem: riesling, gewuerztraminer, tauberschwarz, st. laurent, pinot blanc, a także pinot gris i gruener veltliner. W 2018 rozpoczęliśmy sukcesywne nasadzenia naszej parceli, którą całkowicie obsadziliśmy w 2020 roku. Od 2021 roku gospodarujemy na drugiej parceli, na której rosną w głównej mierze st. laurent, tauberschwarz oraz riesling i gruener veltliner. W 2025 roku wydzierżawiliśmy stary, sadzony na początku lat 50. XX wieku sad zlokalizowany w Santoku, w którym zachowały się historyczne odmiany jabłoni, typowe dla tych terenów: oliwka żółta, malinowe oberlandzkie, koksa pomarańczowa, reneta baumana, grochówka i kosztela, a także grusze klapsa i konferencja. W tym roku także rozpoczęliśmy produkcję i sprzedaż cydrów z owoców z naszego sadu.

W międzyczasie rozpoczęliśmy działalność edukacyjną dla osób chętnych nauki uprawy winorośli: w 2025 przeprowadziliśmy dwa warsztaty: cydrownicze i winiarstwa biodynamicznego w ramach pozyskanego zewnętrznego grantu. W 2026 roku kontynuujemy szkolenia – odbyły się już warsztaty z zimowego cięcia winorośli.

Badamy także historię tradycji winiarskich Nowej Marchii – efektem tych badań i przeglądu dostępnych archiwów polskich i niemieckich był wykład z dnia 20.02.2025 r. o tradycjach winiarskich Nowej Marchii, dany w sali audytoryjnej Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorzowie, którego kontynuacją będzie artykuł w wydawnictwie „Nowa Marchia, prowincja zapomniana” traktujący o tradycjach winiarskich. W trakcie opracowania jest szersze wydawnictwo oraz tłumaczenia historycznych dokumentów dotyczących lokalnego winiarstwa.

W 2025 roku nawiązaliśmy współpracę z niemiecką placówką dydaktyczną zajmującą się starymi odmianami winorośli, w wyniku której wykonaliśmy badania terenowe na obszarze dawnej Nowej Marchii (północna część województwa lubuskiego), polegające na wytypowaniu i odwiedzeniu miejsc i miejscowości, gdzie uprawiano winnice. Ich efektem jest wysłanie 50 próbek winorośli do naszego niemieckiego partnera w  celu wykonania badań genetycznych na określenie odmiany (w tej puli jest też kilka próbek ze Szczecina). Wynikiem tych badań będzie wydawnictwo.

Od 2025 roku poszukujemy także w terenie dawnych, przedwojennych sadów owocowych i pobieramy z nim wspólnie ze skwierzyńskim pomologiem Leszkiem Kułakiem zrazy, które on szczepi celem późniejszej identyfikacji odmianowej. Robimy także wspólnie z nim inwentaryzację i rozpoznanie pod kątem odmian starych drzew owocowych na terenie Gorzowa.

Od 2025 winnica przeszła konwersję na biodynamiczny reżim uprawy, co wiąże się również z produkcją całkowicie naturalnych win i cydrów (bez dodawania siarki i innych środków stabilizujących i konserwujących wina i cydry, bez filtrowania, fermentacja spontaniczna na dzikich drożdżach), a także utworzeniem stada 30 sztuk owiec starej rasy świniarka, które są w okresie jesienno – zimowym wypasane  na winnicach, aż do rozwoju pierwszych pąków na krzewach winorośli.

W ramach naszych badań nad tradycjami winiarskimi Nowej Marchii współpracujemy z Wojewódzką i Miejską Biblioteką Publiczną w Gorzowie, oraz z Instytutem Juliusa Kuehna w Quedlinburgu w Niemczech.

Przewijanie do góry